Wełniany sweter potrafi skurczyć się o kilka rozmiarów po jednym praniu w zbyt wysokiej temperaturze. Powód jest prosty: włókna wełny mają łuski, które pod wpływem ciepła, wilgoci i ruchu zaczepiają o siebie i nieodwracalnie się splątują. Proces ten nazywa się filcowaniem i dotyczy każdego naturalnego runa — owczego, alpaki, kaszmiru. Zanim wrzucisz sweter do pralki, sprawdź metkę. Jeśli nie ma na niej wyraźnego symbolu prania ręcznego lub delikatnego, lepiej w ogóle zrezygnuj z pralki. Woda nie może być cieplejsza niż 30 stopni Celsjusza, a najlepiej, żeby była letnia w dotyku — około 20–25 stopni. Zimna woda też jest bezpieczna, ale słabiej wypłukuje detergent. Do prania używaj wyłącznie środków przeznaczonych do wełny lub płynu do delikatnych tkanin. Proszki zawierają enzymy i środki alkaliczne, które rozluźniają włókna i przyspieszają filcowanie. Nie używaj płynu do płukania — on oblepia włókna i odbiera wełnie jej naturalne właściwości.

Pranie ręczne jest najbezpieczniejsze, ale wymaga cierpliwości. Napełnij miskę letnią wodą, dodaj kilka kropli płynu do wełny i zanurz sweter. Nie pocieraj, nie wyciskaj, nie skręcaj. Delikatnie ugniatasz tkaninę dłońmi przez minute, potem zostawiasz na kwadrans. Jeśli chcesz mieć pewność, że nie popełnisz błędu, poczytaj o tym, jak wygląda pranie wełny bez sfilcowania — temperatura, ruch i sposób suszenia mają większe znaczenie niż sam detergent. Po praniu wypłucz sweter w wodzie o tej samej temperaturze, co pranie. Zmiana temperatury w trakcie płukania to jeden z najczęstszych błędów, który powoduje nieodwracalne zbieganie się materiału. Nigdy nie wykręcaj swetra. Zamiast tego połóż go na ręczniku, zwiń w rulon i delikatnie dociśnij, żeby woda wsiąkła w ręcznik. Powtarzaj z suchym ręcznikiem, aż materiał przestanie kapać.

Suszenie na płasko to nie przesada, tylko konieczność. Mokra wełna jest ciężka i pod wpływem własnego ciężaru rozciąga się, a potem wisi nierówno. Rozłóż sweter na ręczniku lub specjalnej siatce, nadaj mu kształt dłońmi i zostaw w przewiewnym miejscu, z dala od kaloryfera i słońca. Nigdy nie susz wełny na grzejniku ani w suszarce bębnowej. Wysoka temperatura suszenia działa jak pranie w wysokiej temperaturze — po prostu niszczy włókna. Jeśli sweter ma metkę „prać ręcznie”, nie ryzykuj. Jeśli ma symbol prania w pralce, wybierz program wełna lub delikatny, obroty maksymalnie 400, temperatura 30 stopni. Wyłącz wirowanie, jeśli to możliwe. Pamiętaj, że pralka z funkcją pary też nie jest bezpieczna dla wełny — para może wywołać filcowanie. Zamiast tego użyj worka do prania i nastaw krótki cykl.

Na koniec kilka zasad, które warto zapamiętać na stałe. Pierwsza: im rzadsze pranie, tym lepiej dla swetra. Wełna ma właściwości samooczyszczające i wystarczy ją wietrzyć. Druga: plamy usuwaj miejscowo, zanim zdążą wniknąć w strukturę. Trzecia: nie pierz razem z innymi tkaninami, zwłaszcza z bawełną i syntetykami, bo ich włókna mogą mechanicznie uszkodzić wełnę. Czwarta: przechowuj sweter złożony, nie na wieszaku, żeby się nie odkształcił. Piąta: jeśli sweter już się skurczył, nie próbuj go ratować gorącą wodą ani rozciąganiem na siłę. Możesz spróbować namoczyć go w letniej wodzie z odżywką do włosów i delikatnie rozciągnąć, ale sukces nie jest gwarantowany. Najlepiej po prostu od początku przestrzegać zasad, bo wełna nie zapomina błędów.